Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan “Gençlik İstatistikleri 2025” raporu, genç nüfusta devam eden düşüş trendini gözler önüne serdi. Türkiye’deki gençlerin yüzde 23,3’ü ne eğitimde ne de istihdamda yer alırken, genç işsizliğinde yaşanan düşüş, yapısal risklerin varlığını ortaya koyuyor. 2025 yılı itibarıyla Türkiye’nin toplam nüfusu 86,1 milyon, 15-24 yaş grubundaki genç nüfus ise 12,7 milyon olarak kaydedildi. Gençlerin toplam nüfus içindeki oranı ise yüzde 14,8’e gerileyerek, 1950 yılında yüzde 20,8 seviyesindeyken önemli bir düşüş göstermiştir. Gelecek projeksiyonları, genç nüfus oranının düşmeye devam edeceğini öngörüyor; bu oran 2040’ta yüzde 12,2, 2060’ta yüzde 10,3 ve 2080’de yüzde 8,8’e kadar inebilir.
Türkiye, Avrupa Birliği (AB) ortalamasının üzerinde bir genç nüfus oranına sahip. AB’de genç nüfus oranı yüzde 10,7 iken, Türkiye’de bu oran yüzde 14,8 olarak belirlendi. İrlanda, AB içinde en yüksek genç nüfus oranını yüzde 12,7 ile taşırken, Malta en düşük oranı yüzde 9,4 ile kaydediyor.
Rapora göre, gençlerin yüzde 23,3’ü eğitim ve istihdam dışında kalıyor (NEET). Bu oran genç kadınlarda dikkat çekici bir şekilde yüzde 30,9’a yükseliyor. Genç işsizlik oranı ise 2025 yılında yüzde 15,3 olarak öngörülüyor, bu da sınırlı bir iyileşme sağlıyor.
Eğitimle ilgili göç verileri, gençlerin çoğunlukla eğitim amacıyla yer değiştirdiğini gösteriyor. 2024 yılında 448 bin 826 genç eğitim için göç ederken, 102 bin 660 genç iş bulmak için yer değiştirdi.
Kadınların yükseköğretim okullaşma oranı yüzde 53 ile erkeklerin (yüzde 39,9) üzerinde. Ancak işgücü piyasasında kadınların dezavantajlı bir konumda olduğu görülüyor. Genç istihdamında ise, gençlerin yüzde 57,9’u hizmet sektöründe, yüzde 30,5’i sanayide ve yüzde 11,6’sı tarımda çalışıyor. Genç kadınların istihdam oranı hizmet sektöründe yüzde 69,5 olarak kaydedildi.
Gençlerin evlilik durumuna baktığımızda, genç erkeklerin yüzde 96,8’i hiç evlenmemişken bu oran kadınlarda yüzde 88,9 seviyesinde. Evli genç kadınların oranı yüzde 10,7 ile erkeklerin yaklaşık 3,5 katına ulaşıyor.
Gençlerin mutluluğu üzerine yapılan bir değerlendirmede, yüzde 54,4’ü kendilerini mutlu hissederken, mutsuz olanların oranı ise yüzde 11,9 olarak saptandı. Mutluluğun en belirgin kaynağı ise yüzde 38,8 ile sağlık olarak öne çıkıyor.
Son bir yıl içinde en fazla şiddete maruz kalan kesim genç kadınlar oldu. Psikolojik şiddet, yüzde 15,2 ile başı çekerken, dijital şiddet ve ısrarlı takip gibi konular da dikkat çekti.
Gençlerin yapay zeka kullanımı ise artış gösteriyor; katılımcıların yüzde 39,4’ü üretken yapay zeka kullanıyor. Bu kullanımın büyük bölümünün kişisel amaçlar için olduğu gözlemlenirken, eğitim ve iş amaçlı kullanım da giderek yaygınlaşıyor.
